Afronding (les 17)

De laatste les van deel 1 van de Oriëntatiecursus. Daarin presenteer je je werk in een mini-expositie. En je vertelt wat je hebt ontdekt en wat je motiveerde. En… er wordt bepaald of je door kan naar het tweede deel van de cursus.

De eerste vraag die je je dus voor vandaag moet stellen is: Welk werk laat ik zien? Welke werken vind je de moeite waard en waar ben je trots op? Ik kies een beperkte selectie die focust op grafisch ontwerpen. Dat is wat mij het meest na aan het hart ligt en waar ik de meeste lol in had. Halverwege de ochtend heeft iedereen zijn of haar expositie ingericht. Sommigen hebben ervoor gekozen  om al hun werk op te hangen. Museumvullend qua omvang soms. Hier maak je dus een keuze: laat ik zien waar ik goed in ben en wat me motiveert of laat ik zien wat ik allemaal kan?

Wat een diversiteit aan werken en talenten is er nu tentoongesteld. En geweldig wat er allemaal uitkomt na slechts een paar weken cursus! Zeer indrukwekkend om te zien.

Iedereen licht vervolgens toe wat zijn of haar motivatie was. Boeiende om te horen, hoewel je aandacht na 40 verhaaltjes wel wat gaat afzwakken (en dan heb je er nog zo’n 40 te gaan!). Dat onderdeel hadden we dus beter per klas kunnen doen.

Mijn ontdekkingen kan ik samenvatten in Planning&Weerstand: ik probeerde vaak een opdracht in m’n hoofd te plannen. Alles al van te voren bedenken. Erfenis uit een baan in de ICT. Dat blijkt echter niet te werken. Je kunt veel beter gewoon beginnen en dan vormt zich gaande weg wel het juiste idee.  (Misschien ook een idee om het zo te doen in het bedrijfsleven; planningen komen toch nooit uit.) Bovendien werk je op deze manier gelijk aan de uitvoering. Daarnaast had ik soms flink weerstand tegen een bepaalde opdracht (stilleven bijvoorbeeld). Dat heeft te maken met vooroordelen. En als je je daar dan overheen kunt zetten, dan kunnen wonderbaarlijk ontdekkingen volgen. Ook een mooi leerpunt. Verder is voor mij wel bevestigd, dat ik Grafisch Ontwerpen en tekenen/schetsen echt het leukst vind om te doen. En samenwerken het minst leuk.

Een boeiende ochtend. En uiteindelijk mag vrijwel iedereen door naar deel 2 van de cursus. Een mooie ervaring, die Zaterdag Oriëntatie Cursus!

Binnenreportage (les 15)

Een ontdekkingstocht door het KABK-gebouw. Je gaat je eigen reportage maken van je zwerftocht door het Academieonderkomen. Met andere ogen kijken naar waar je elke zaterdag rondloopt. Je kunt je ervaringen tekenen, fotograferen, schrijven, wat je wilt. Je eigen beleving.
Dat is een leuke opdracht. In eerste instantie probeer ik natuurlijk weer een plan te maken (altijd maar dat plannen!!!), een thema te kiezen, een verantwoord idee te hebben. Maar intussen weet je wel dat het zo niet werkt. Dus beter maar gewoon aan de slag gaan. Als registratievorm kies ik in elk geval voor tekenen en schetsen. Dat is wat mij altijd weer het meest trekt en waar ik mij het meest in kan uitleven en weergeven. Dan het onderwerp. Als je wat rondloopt in dit gebouw, dan komt dat vanzelf. Er doemt automatisch iets op, dat je raakt of inspireert. Wat mij intrigeert aan het gebouw is het ‘De Stijl-achtige’  interieur. Strak, leeg, basis kleuren, evenwichtig, sfeervol. En dat ga ik dan ook schetsen. Boeiend. Al die deuren, kozijnen en trappen. De tijd vliegt. Uiteindelijk wordt het een sfeercollage van het interieur van de academie. Ik denk, dat ik het goed heb kunnen weergeven. Dat het een weinig lege indruk geeft komt, denk ik, door de overweldigende indruk die je opdoet door 2 1/2 uur lang naar die interieurelementen te kijken. Aan het einde is alles trap, deur en kozijn; blauw, geel en rood. Mooie ochtend.

Zwart Gat (les 14)

Deze zaterdag Mode&Textiel. Een zwart gat: dat is er wat er voor mij opdoemt. Ik heb er niets mee, mode. Laatst wel een mooie sjaal gekocht, maar dat is toch wat anders. Natuurlijk toch wel naar Den Haag gegaan. ’t Kan tenslotte gebeuren dat je niets voelt voor een onderwerp, maar dat als je je er voor openstelt  het toch leuk blijkt te zijn. Bij collage en stilleven was dat ook zo. Dus toch even proberen.

Bedoeling is een kledingstuk te maken van papier. Ik stel me ervoor open. Na een kwartier openstellen eerst maar ’s een sigaret roken. Daarna nog 10 minuten naar ’t zwarte gat zitten staren: niets, er kwam helemaal niets uit of op. Geen inspiratie, geen ideeën, geen energie. Het is wel duidelijk: anderen gaan enthousiast aan het werk met papieren jurken, jassen en dingen, maar het is niet mijn ding. Ik ga het ook niet forceren. Dus de les de les vroegtijdig verlaten en vroeg naar huis vandaag.

Nog even een koffie in de Passage in Den Haag. Had een ontzettend leuk gesprek met een Nederlandse Berber. Over religie, etniciteit, integratie. Niets met creativiteit te maken, maar wel erg leuke besteding van de ochtend. Toch nog een inspirerende ochtend. Zou ik hebben gemist, als ik niet naar de les was gegaan. Zo leidt het een tot het ander. Met dank aan de Zaterdagochtend oriëntatiecursus.

Kantine Make Over (les 13)

Vandaag mogen we de kantine van de KABK verbouwen. Nou ja, op papier dan. Overigens geen slecht idee. Het KABK gebouw zelf is heel fraai, maar de kantine was waarschijnlijk de sluitpost op de financiële begroting. In een woord ‘saaaiiii’!
Wij gaan, in groepjes, een ontwerp maken voor een nieuwe kantine. Ik merk, dat de cursisten al gauw rondtollen in de details van de uitvoering: lampje hier, schilderijtje daar. ‘t Zal wel mijn projectverleden zijn, maar ik stuur toch ‘n beetje aan op eerst een ‘pakket van eisen’. We stellen vast, dat ‘interactie’ het belangrijkste doel van de kantine is. Veel verder komen we trouwens niet, want de tijd is kort en er moet ontworpen worden.
Na een globale opzet van de te ontwerpen ruimten en een taakverdeling gaan we aan het schetsen.

Ik merk wel, dat het groepswerken me minder goed bevalt. Niet vanwege de ‘medearchitecten’, maar meer omdat ik graag zelf mijn ideeën ontplooi. De samenwerking werk dan remmend (dit riekt naar een toekomst als ‘autonoom’).
Na 2 1/2 uur presenteert elke groep zijn ontwerp. Wat me daarbij wel opvalt, is dat er weinig spectaculaire ideeën zijn geboren. Vrijwel iedereen (inclusief ons groepje) heeft iets met een loungegedeelte, veel glas en veel kleur. Waarom niet iets volledig verduisterd? Maar ja, dat bedenk ik ook nu pas. Waarschijnlijk geldt ook hier: eerst moeten de banale ideeën worden doorgeploeterd, voordat de geniale invallen komen. 2 1/2 uur is gewoon te weinig om aan die betere ideeën toe te komen. Sommige schetsen waren overigens wel erg mooi!

Persoonlijk vond ik dit niet zo’n inspirerende les. Overigens zet ‘t je wel weer aan het denken of je wel of niet intensief met mensen wilt samenwerken. In het kader van ‘wat wil ik later worden’ is dat wel een belangrijke vraag.

Ook al waren de ideeën van vandaag naar mijn smaak niet heel opzienbarend, elk van de getoonde oplossingen zou al wel een hele verbetering van de huidige kantine situatie zijn!

Ik heb in deze les een aantal schetsen gemaakt voor het meubilair dat we hadden bedacht. Dat ziet er dan zo uit.

Meubelmakerij (les 12)

Vandaag een meubel ontwerpen en ook maken. Je mag alleen papier (stevig), splitpennen en tie wraps gebruiken (geen lijm!).

De afgelopen week heb ik er al wat over nagedacht en wat geschetst. Kwam niet veel verder dan een 4-kant stoeltje. Heb ‘t maar uitgesteld tot de les zelf. Kijken wat er dan bovenkomt.













Daar zit je dan op de les, met dat enorme vel wit papier waar een meubel uit moet komen.

Min of meer vanzelf ontstaat ‘t idee om een ergonomisch verantwoorde bureaustoel te maken (zal wel met mijn kantoorverleden te maken hebben). Maar niet zo’n stoel die op duizend verschillende manieren is in te stellen en waarop de gemiddelde kantoormens toch weer onderuit zakt. Met de nodige rug- en nekklachten als gevolg. Dus ‘t moet een stoel worden, die dwingt om rechtop te zitten. En hij moet er natuurlijk ook aantrekkelijk uit zien. Bovendien moet de productie makkelijk en goedkoop zijn.







Wordt wel elegant.

Nu de realisatie op schaal. Dat is eigenlijk meer een geometrische puzzel. De stoel moet wel blijven staan, dus er moeten allerlei steun- en bevestigingsvlakken komen. Op papier kom ik een heel eind, maar niet ver genoeg.

Dus dan maar gewoon uitknippen en proberen. Beetje trial&error. Na 4 splitpennen is de les alweer voorbij. Thuis verder, en waarschijnlijk een paar maal opnieuw beginnen.

Het leuke is wel, dat je uit je schetsen daadwerkelijk iets ziet ontstaan. Iets tastbaars. Iets dat jij hebt bedacht. Maar ik vond het tekenen en schetsen toch leuker dan het in elkaar zetten. Word altijd een beetje kriegel van knippen en plakken (splitpennen in dit geval).

Leporrelo (les 11)

Deze les gaat over de leporello. Dit wordt een harmonicaboekje over je bevindingen tijdens de curus. Wat vond je leuk en wat niet? Waar zaten je flow-momenten en waar je frustraties? Het blijkt nog nog wel lastig, om de inhoud en opmaak van je leporello te bedenken. Ga je alles wat er in de cursus voorbij kwam er inzetten, of kies je een favoriet deel? Ga je foto’s maken van je werken, ga je dingen erbij maken? En hoe druk je eigenlijk je voorkeuren en weerstanden uit? Maak je er een verhaaltje van? Welke layout gebruik je? Etc., etc. Veel, heel veel vragen, maar voorlopig nog geen antwoorden.
Afijn, een mooie opdracht! Eigenlijk waar ‘t om gaat in het creatieve proces.

Leeg ziet de leporello er zo uit:

Ik betrap me erop, dat ik de leporello eerst helemaal in mijn hoofd wil uitdenken. En dat het dan ook graag ‘first time right’ moet zijn. De analytische, lineaire aanpak. Goede aanpak misschien voor een zakelijk project, maar we zijn nu bezig met een creatief project, dat werkt dus niet zo.
Hier moet je gewoon wat gaan doen. Met je handen en met papier. Probeer maar wat. Dan kun je eerst de banale, voor de handliggende oplossingen voorbij laten komen en uit je systeem verwijderen. Die oplossingen die iedereen kan verzinnen. En al doende ontstaan er nieuwe niveau’s en nieuwe, frissere ideëen. Tot er een moment komt, dat het ineens klopt, de Aha-Erlebnis.

Dan heb je dé oplossing gevonden. En misschien verwerp je die later toch weer en kies je voor een idee dat je eerder banaal voorkwam maar dat nu geniaal lijkt. Wonderlijk proces, dat creatieve. Maar zo werkt dat.
Nu nog even doen. Ben benieuwd wat eruit gaat komen.

Vooralsnog is het ook leuk om met een dummy leporello en wat licht te spelen.

Affiche is af (bijna)

Nou, dat was wel een bevalling, het affiche. Het idee zelf is zó geboren. Ik ga een affiche maken voor een gefingeerd concert van Mark Hollis. ‘t Idee ontstond, omdat ik de laatste dagen zijn CD aan het beluisteren ben.
De ruwe vormgeving was er ook snel. Zwarte achtergrond, want Mark Hollis’ teksten zijn toch wat duister. Het lettertype was ook snel gekozen uit de alternatieven die ik de vorige les heb gemaakt. ‘t Wordt het Triangle font. De tekst op het affiche vormt een ‘Z’ van jazz (Triangle Jazz Club) en de diagonale tekst verdeelt het vlak weer in twee driehoeken, die aansluiten bij het driehoekige font. De diagonale tekst is een ook soort grens, die terugslaat op de tekst zelf. So far, so good. Makkelijk. Nu nog even de uitvoering. Daar zit dus die zware bevalling. Uren tekenen, knippen, plakken, snijden van de letters. Als de tekst dan op het affiche is geplakt, blijken de letters veel te klein. Nieuwe versie maken. Dan zijn de letters niet in verhouding . De ‘r’ is veel te iel ten opzichte van bijvoorbeeld de ‘a’. Dus dan weer nieuwe oplossingen verzinnen. Veel ‘transpiratie’ dus.

De transpiratie komt eigenlijk vooral omdat ik te snel ben begonnen met snijden en plakken. Dat moet je dan telkens weer opnieuw doen, en dat vind ik toch minder leuk werk. Het is beter om eerst maar ‘s allerlei versies te schetsen, eventueel op ware grootte. Je zou ook printjes kunnen maken van de letters, maar dan moet je wel goede letterontwerp-software hebben. Ik wilde toch in grote-stappen-snel-thuis zijn (leerpunt).

Het spelen met de lettervormen en -verhoudingen en het oplossen van de vormgevingspuzzel was daarentegen ontzettend leuk. Dat was super om te doen! Creatief maar toch ook wel analytisch/geometrisch: een mooie combinatie.

Hier zie je een paar fontstudies, om een indruk te geven van het mooie monnikenwerk.


Letteralternatieven:

Lettervormgeving:

Uiteindelijke vormen:

Je krijgt trouwens wel bijzondere waardering voor fontontwerpers. En twee weken is te weinig om een uitgebalanceerd font te maken.

Vrijdagavond om 12 uur heb ik er een punt () achter gezet. De volgende dag moest het mee naar de cursus. Voorlopig is het dan goed genoeg.

Dit is wel de leukste opdracht tot nu toe.

En dit het resultaat (bijna af):

(ja, Mark is met een ‘k’, I know).

MonoType (les 10)

In de les van vandaag laten we de pers rollen! Eerst een zinkplaatje met inkt insmeren. Dan platte stukjes materiaal erop: veren, knipsels, bladeren. Vervolgesn papier erop en dan door de monotype pers halen. De wonderlijkste resultaten krijg je erdoor.








In dit voorbeeld gebruik ik een verknipt servetje:







De Monotype pers ziet er overigens zo uit:

Met zo’n pers kun je maar één afdruk maken. In principe dan: na de eerste afdruk kun je natuurlijk inkt of objecten toevoegen aan het plaatje, en weer een afdruk maken, maar die is dan wel anders.

Wat ik nog leuker vond: papier op het geïnkte zinkplaatje leggen, en dan op het papier tekenen. Daar waar je druk uitoefent wordt de inkt door het papier van de plaat gezogen. Dan krijg je bijvoorbeeld dit:







Een wonderlijke mengeling van enerzijds mooie harde zwart/wit grafiek en anderzijds de lijnen die meer zacht, vlekkerig  en korrelig zijn. Een prachtige combinatie. En dit is ook makkelijker thuis te doen (ik heb toevallig even geen Monotype pers thuis staan).

De mogelijkheden zijn oneindig, en dan hebben we ‘t nog niet over gebruik van kleuren. Erg leuk om te doen.

Een nadeel van deze techniek: je krijgt er ontzettend vieze handen van. Ik ben nog bezig de inkt van m’n vingers te schrobben!

De Letterette (les 9)

Begin van een nieuw blok: Ontwerpprocessen. Het proces van idee naar uitvoering. We gaan nu meer naar grafisch ontwerpen. De voorgaande lessen waren erg leuk en leerzaam, maar hier gaat het me eigenlijk om. Grafische ontwerpen doen mijn hart sneller kloppen! In deze les gaan we letters ontwerpen. Nou ja, een typograaf zou het zo nog niet noemen. Maar we mogen allerlei verschillende lettervormen bedenken. Het gaat me bijzonder makkelijk af. Het een na ‘t ander ‘verzinsel’ rolt er haast automatisch uit.
Dit is leuk! Schetsen, pen, potlood, houtskook; groot, klein; dik, dun; en je fantasie z’n beloop laten gaan. Jammer dat we maar een ochtend de tijd hebben.
Maar gelukkig is er Huiswerk! Ik mag één zelf ontworpen letterype uitkiezen en daarmee een heel alfabet construeren. Eerst het kaf van het koren scheiden. Welke letter is origineel en welke gewoontjes? Wat is te makkelijk en wat is bruikbaar? Met het lettertype van keuze ga je een affiche ontwerpen met alleen de letters. De letters als beeld. Ik heb altijd ‘iets’ gehad met typografie en handschrift. Ik kan de oorzaak van die affectie niet achterhalen, maar het zorgt er wel voor, dat ik dit een fantastisch leuke opdracht vind. Ik heb er zin in.

Je ziet niet wat je ziet (les 8)

Even stil geweest op het blog. Vakantie. Maar nu gelukkig weer les, en weer nieuwe input. Vandaag een les Mens&Ruimte. We gaan een attribuut maken dat op het lichaam gedragen kan worden. Om je nog meer bewust te maken van de ruimtelijkheid van het menselijk lichaam, dat we meestal toch in ‘t platte vlak weergeven. Ik heb er niet zo’n zin in. Sowieso niet vandaag, maar ook niet in ‘t ruimtelijk werken. Heb ook geen flauw benul wat ik ga maken. Een ring? Een armband? Lijkt me niets. Ik heb pakpapier en een oude Gaudikalender meegenomen. Die ga ik eerst maar ‘s in reepjes knippen. Ben je in elk geval bezig (ja, ik heb ‘r zin in!). Na een half uur ben ik niet verder dan een gevlochten matje van reepjes. Nu is ruimtelijk werken best veel fröbelen, maar op de academie is het wel de bedoeling dat je ‘t kleuterschoolniveau overschrijdt. Nu ga ik de reepjes aan elkaar nieten en plots ontstaat het idee van een masker. De reepjes groeien als het ware de lucht in en dan ontstaat er toch een leuk attribuut. Wonderlijk. Ondanks de weerstand toch een goed resultaat.







Het masker verhult, zoals een masker bedoeld is te doen. Maar ‘t geeft ook delen bloot. En je kunt zelf bepalen hoeveel je blootgeeft. En eigenlijk zegt het masker zelf ook wat over mij, waarmee het op zich al weer wat blootgeeft. In feite een parallel met het creatieve proces: hoeveel laat je van jezelf zien in je creatieve produkten, en hoeveel verberg. De zelfportretopdracht is daar een mooi voorbeeld van.
Interessant zou nog zijn om te onderzoeken waar mijn initiële demotivatie vandaan kwam: was het wellicht de weerstand tegen ruimtelijk werken? De angst om uit het platte vlak te treden? Terwijl het toch eigenlijk heel leuk was om te doen.